Από την Δευτέρα 16/3 & μέχρι νεωτέρας τα πολιτικά μου γραφεία, στην Καβάλα & στην Αθήνα, θα παραμείνουν κλειστά. Θα είμαστε, όμως, σε επικοινωνία εδώ.

Ομιλία σε εκδήλωση του Συνδέσμου Φιλολόγων Καβάλας

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Σύνδεσμο Φιλολόγων Καβάλας, το τοπικό Παράρτημα της Ελληνικής Μαθηματικής Εταιρείας και το Διατμηματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Διδακτική, Παιδαγωγική και Τεχνολογίες της Πληροφορικής και των Επικοινωνιών» για την σημερινή πρόσκληση.

Η Παγκόσμια Ημέρα Φιλοσοφίας καθιερώθηκε επίσημα από την UNESCO το 2002. Τονίζοντας  τη σημασία της Φιλοσοφίας,ιδιαίτερα για τους νέους ανθρώπους, η UNESCO υπογραμμίζει ότι αυτή είναι ένας  δρόμος «για την ανάπτυξη της κριτικής και ανεξάρτητης σκέψης με γνώμονα την καλύτερη κατανόηση του κόσμου και την προώθηση της ανεκτικότητας και της ειρήνης».  

Ταυτόχρονα, όμως, με την καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας Φιλοσοφίας, επιδιώκεται η θεσμοθέτηση της Φιλοσοφίας και η αναγνώρισή της όσον αφορά στην καλλιέργεια του ατόμου, προκειμένου να προωθηθεί περαιτέρω η διδασκαλία της σε παγκόσμια επίπεδο.

Στις μέρες μας η φιλοσοφία, παρόλη τη διαδοχική χειραφέτηση των ειδικών επιστημών, παραμένει η επιστήμη των αρχών, η καθολική επιστήμη. Είναι, όπως διατείνονται έγκριτοι στοχαστές, ένας πολύτιμος λίθος, ο οποίος, όσο περισσότερο υφίσταται κατεργασία, τόσο περισσότερο ακτινοβολεί. 

Κυρίες και κύριοι,

Αναμφίβολα, η πολιτική είναι άρρηκτα συνδεδεμένη από την Αρχαιότητα με την φιλοσοφία. Άλλωστε, οι σοφιστές όπως για παράδειγμα ο Πρωταγόρας, ο Γοργίας, ο Αντιφών ο ρήτωρ, ο Θρασύμαχος, ο Κρατύλος ήταν  οι επ’ αμοιβή διδάσκαλοι της ρητορικής, της εριστικής και της πολιτικής τέχνης, καθώς επίσης της φιλοσοφίας, της λογικής και των επιστημών. 

Εισήγαγαν στη φιλοσοφία τον ανθρωποκεντρισμό και τη γνωσιολογία εκφράζοντας με αυτόν τον τρόπο τη δυνατότητα του ανθρώπου να γνωρίσει τον υλικό κόσμο μέσω της σύγκρισης, της παρατήρησης και της επαγωγής, απαλλαγμένο από την επέμβαση υπερφυσικών παραγόντων.

Έδωσαν ιδιαίτερη σημασία στη μελέτη του κόσμου, βάσει των αισθήσεων, δίνοντας έμφαση στη διαδικασία του «σκεπτικισμού», διαμορφώνοντας παράλληλα την άποψη ότι η γνώση, η αλήθεια και οι αξίες είναι έννοιες σχετικές. 

Σύμφωνα με την μαρτυρία του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη επιδόθηκαν προοδευτικά στη διατύπωση σοφισμάτων, μέσω των οποίων υποστήριζαν παράδοξες απόψεις, παραβιάζοντας συγκαλυμμένα τους νόμους της λογικής.

Ταυτόχρονα, όμως, θα  ήθελα να σταθώ και στον κλάδο της φιλοσοφίας ο οποίος πιστεύω ότι είναι διαχρονικά επίκαιρος και δεν είναι άλλος από αυτόν της Πολιτικής Φιλοσοφίας. Άλλωστε δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι όσες φορές οι πολιτικοί φιλόσοφοι επιχείρησαν να παρέμβουν στην πολιτική ζωή δεν πέρασαν εντελώς απαρατήρητοι. 

Ας μην ξεχνάμε ότι ο Αριστοτέλης καθοδηγούσε τον Μέγα Αλέξανδρο, ο Μακιαβέλι προσπάθησε να συμβουλεύσει τους Μεδίκους στην Φλωρεντία και ο Ντιντερό προσεκλήθη από την Μεγάλη Αικατερίνη στην Αγία Πετρούπολη. Η Πολιτική Φιλοσοφία, λοιπόν, είναι η μελέτη των θεσμών διακυβέρνησης και των σχέσεων των ατόμων με κοινότητες, όπως το Κράτος. 

Περιλαμβάνει ερωτήματα για τη Δικαιοσύνη, το νόμο, την περιουσία, καθώς και τα δικαιώματα και υποχρεώσεις των πολιτών. Συμβάλει, όμως, και  στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε οι άνθρωποι το σύνολο των πολιτικών και κοινωνικών θεσμών, καθώς και τους βασικούς στόχους και σκοπούς που έχουν ως μέλη μιας κοινωνίας με ιστορία – ενός έθνους – σε αντίθεση με αυτούς που έχουν ως άτομα ή μέλη οικογενειών. 

Η Πολιτική Φιλοσοφία μαζί με την Ηθική αποτελούν παραδοσιακά αλληλένδετους τομείς, καθώς και οι δύο περιστρέφονται γύρω από το ερώτημα τού τι είναι καλό και πώς πρέπει να διαβιούν οι άνθρωποι με σκοπό τη συνεχή προαγωγή των ανθρώπινων κοινωνιών. Όλα τα παραπάνω αποδεικνύουν πως η Πολιτική Φιλοσοφία  είναι πάντα επίκαιρη και θα πρέπει να αποτελεί χρήσιμο οδηγό για όσους ασχολούνται με την πολιτική. 

Η μελέτη λοιπόν της Πολιτικής Φιλοσοφίας δεν κάνει έναν πολιτικό απλά καλύτερο στη ρητορική και στην διατύπωση επιχειρημάτων και θέσεων. Τον κάνει - πάνω από όλα - χρήσιμο στην κοινωνία και τους πολίτες. 

Κυρίες και κύριοι,

Κλείνοντας και πριν ακούσουμε τα όσα πολύ ενδιαφέροντα θα μας πει ο καθηγητής του τμήματος Φιλοσοφίας και Παιδαγωγικής της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ., κ. Βασίλης Κάλφας για την «Επικαιρότητα της Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας», θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι ο ρόλος του σύγχρονου φιλοσόφου στις μέρες μας είναι πολύ σημαντικός. Η αποστολή του θα πρέπει να είναι  η αφύπνιση συνειδήσεων, το άνοιγμα  προοπτικών, αλλά και ο πόλεμος στον εφησυχασμό, το δογματισμό και τον λαϊκισμό που τόσο κακό κάνει στην Πατρίδα μας. 

Σας ευχαριστώ.